Zapomniany dziedzic

Na Naramowicach lat temu » Zapomniany dziedzic

  • Dwór Naramowice
    Dwór Naramowice

 

Jakób Moraczewski - zapomniany dziedzic

Moja fascynacja osobą Jakóba Moraczewskiego zaczęła się w czasie przygotowań do obchodów 180-lecia SP60. Jego pracę można uznać za pozytywistyczną pomimo tego, że pozytywizm datuje się formalnie od roku 1864r.

Kim był Jakób Moraczewski herbu Cholewa? Dziedzicem, właścicielem dóbr w Naramowicach, Lednogórze pod Pobiedziskami oraz Zielątkowie pod Obornikami.

Urodził się w 1784 r. w Zembowie pod Lwówkiem, gdzie jego ojciec, Kazimierz Moraczewski, był komornikiem granicznym i dzierżawcą. Do przodków rodziny Moraczewskich należał Henryk V Żelazny Piast, książę żagański i głogowski. 

Jakób Moraczewski reprezentował zalety, które my – Wielkopolanie, szczególnie cenimy: był człowiekiem skromnym, roztropnym, oszczędnym, taktownym i pracowitym. Ciężką pracą pomnażał swe mienie, mając na względzie nie tylko siebie i rodzinę, lecz także dobro współobywateli i mieszkańców. Utrzymanie ziemi w polskich rękach uważał (jak wielu wtedy) za obowiązek, bo widział w niej gwarancję narodowej siły.

 Pochłaniała go praca, ale potrafił znaleźć czas na dobrą literaturę i rozwijanie naukowych zainteresowań. Kiedy w 1857 roku powstało Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, był jednym z pierwszych, którzy się do niego zgłosili i je wspierali. Umarł bezdzietnie w Naramowicach 31 sierpnia 1862 r.  Jest pochowany na cmentarzu zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu Św. Wojciecha.

W swym testamencie zapisał 1000 talarów na budowę nowego budynku szkoły w Naramowicach. Dotychczasowy był już za ciasny. Budowa wg szacunków miała kosztować 1717 talarów. Szanując wolę zmarłego, inwestycję wsparł dodatkowymi 500 talarami kolejny dziedzic - Benedykt Moraczewski, krewny bezdzietnego Jakóba.  Budynek ten stoi do dzisiaj przy rondzie na zbiegu ulic Jasna Rola/ Rubież / Czarnucha. Rzućmy na niego okiem, kiedy wybierzemy się na spacer. W tej chwili wspólnymi staraniami planujemy uczcić pamięć Jakóba Moraczewskiego, dobrodzieja Naramowic, nazywając jego imieniem to właśnie rondo  nieopodal dawnej szkoły, która dzięki niemu powstała. 

Maciej Stachowiak

 PS Jednym ze znanych potomków rodu był - Jędrzej Moraczewski, działacz polityczny i premier Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1918-1919. Tak więc zasługi rodziny Moraczewskich dla kraju były rozliczne.

 

Pan Maciej Stachowiak jest członkiem Rady Osiedla Naramowice, kadencji 2015 - 2019. Prowadzi portal www.naramowice24.pl Jest współtwórcą Stowarzyszenia "Edukacja dla Naramowic", które zabiega u władz miasta o utworzenie na Naramowicach gimnazjum. Opisana w tekście powyżej inicjatywa nazwania ronda przy ul. Rubież nazwiskiem Moraczewskich, niestety nie powiodła się.